Kroczący wśród cieni – Jarosław Kukiełka – recenzja całej serii

Z dark fantasy zawsze jest problem z definicją. Dla jednych to po prostu horror przebrany za fantasy. Dla innych opowieść o moralnym rozpadzie bohaterów i świecie, w którym nie ma łatwych wyborów. Tak czy inaczej jest to gatunek, który nie wybacza bylejakości i szybko weryfikuje autora. Jarosław Kukiełka w serii Kroczący wśród cieni bierze ten ciężar na siebie.

Czy historia Kavla faktycznie wnosi coś świeżego do opowieści o mroku? Czy raczej krąży po znanych ścieżkach i gubi się w półcieniach? Sprawdźmy, czy warto po nią sięgnąć.

O serii dowiedziałem się dość późno, i w dodatku od samego autora, którego nieśmiała wiadomość e-mail trafiła do naszej redakcyjnej skrzynki. Po zapoznaniu się z opisem wydawniczym, bez większych wątpliwości postanowiłem sięgnąć po te książki. Jest to recenzja całej serii, która obecnie liczy już trzy tomy. Niedawno premierę miał trzeci tom Kroczącego wśród cieni – Tatuaże i krew, więc to doskonała okazja, by opowiedzieć Wam o moich wrażeniach, a sama recenzja będzie napisana w odniesieniu do całej serii.

Wchodzimy do świata Iwinterii, w którym ambitne i wpływowe grupy społeczne ścierają się o absolutną władzę nad całym regionem. W tę walkę zostaje wplątany tropiciel, który ma tę przypadłość, że jest dobrym detektywem, choć sam woli nazywać siebie właśnie tropicielem. Kavel, bo o nim mowa, zostaje wynajęty przez świecką władzę Sevenii do pozornie drobnych zleceń, które szybko przeradzają się w wielką intrygę. Namiestnik królestwa Sevenii nienawidzi detektywa, nie wiadomo, czy przez jego skuteczność, czy z innego powodu, i wikła go w państwową machinację związaną z odnalezieniem jednej z najważniejszych osób w królestwie.

Kavel nie ma łatwo. Ma wrażenie, że wszyscy się na niego uwzięli: Kościół, królestwo, a do tego jeszcze lokalni watażkowie. Sam protagonista posiada także przedziwną umiejętność wiązania się z tajemniczymi cieniami, które pomagają mu w jego detektywistycznej profesji. Jest to jednak dar, który musi skrzętnie ukrywać przed innymi, ponieważ praktyka ta jest zakazana. Umiejętność ta stanowi oś wszystkich wydarzeń, a zarazem jest solą w oku głównego bohatera, gdyż okoliczności jej nabycia nie są dla Kavla jasne. Tropiciel przeżywa wiele prób zamachu na swoje życie, lecz to właśnie jedna z nich sprawi, że postanowi zemścić się nie tylko na swoich oprawcach, ale również na bogach, którzy wykorzystali go do własnych knowań.

Ta brutalna, pełna śmierci historia towarzyszy nam aż do samego końca opowieści, ponieważ świat stworzony przez Jarosława Kukiełkę nie jest łaskawy dla mieszkańców Iwinterii. Za rogiem zawsze czają się śmierć, bieda i głód. W tym świecie wszystko chce wszystkich zabić. Brzmi to tak, jakby autor pisał wyłącznie o trupach, ale wcale tak nie jest. Tego typu wydarzenia są po prostu czymś normalnym,  jeśli mogę to tak ująć. Nie doświadczamy silnych emocji przy każdej śmierci postaci, chyba że ginie ktoś bezpośrednio związany z głównymi bohaterami.

Poprzez kolejne wydarzenia Kavel wraz z Rahne, swoją towarzyszką z innego królestwa, wyruszają na poszukiwania głowy państwa. Sam bohater nie wie jednak, że jego babka, wcześniej porwana, zdołała uciec oprawcom i wyrusza w swoją własną podróż, próbując odkryć historię wnuka. Te dwa równoległe wątki sprawiają, że opowieść staje się dynamiczna i znacznie ciekawsza, ponieważ autor bardzo umiejętnie wabi czytelnika tajemnicą, która gra tu pierwsze skrzypce.

Na początku nie byłem przekonany, czy będę chciał angażować się w tę historię. Z jednej strony brutalność momentami wydawała się wtłaczana na siłę, z drugiej pojawiał się wszechobecny czarny humor, mający łagodzić przekaz i odwracać uwagę od tego, jak bardzo bohaterowie dostają w kość. A jednak coś nie pozwalało mi się od tej książki oderwać. Konstrukcja bohaterów i sposób, w jaki rezonują ze światem, sprawiły, że chciałem poznać dalsze losy tej historii. Drugim ważnym elementem jest dobrze zbudowana tajemnica oraz plot twisty, które prowadzą nas przez cały świat przedstawiony i skutecznie trzymają w napięciu. Bo to właśnie napięcie jest tu kluczowe, napięcie odczuwane przez Kavla, próbującego uratować ostatnią członkinię swojej rodziny. Jak to w dark fantasy bywa, główny bohater często balansuje na granicy śmierci, co skutecznie podtrzymywało moje zaangażowanie i ciekawość, czy tropiciel przetrwa.

Zastanawiając się, o czym jeszcze mogę napisać w tej recenzji, miałem trudność z odpowiedzią na pytanie, dlaczego ta seria tak bardzo mi się podoba. A podoba mi się bardzo, mimo że nie czuję całego ogromu tego świata, mimo że nie poznajemy pełnych profili psychologicznych postaci, jak ma to miejsce choćby w Archiwum Burzowego Światła, gdzie doskonale wiemy, co bohaterowie Sandersona mają w głowach. Autor nie tłumaczy nam szczegółowo, jak działa świat i jakie rządzą nim reguły.

Nie dostajemy rozbudowanych opisów przyrody,  albo przynajmniej nie w takiej skali. Być może odpowiedź tkwi w tym, kim jest autor. Czytając jego biogram, dowiadujemy się, że jest między innymi inżynierem automatyki, co pozwala mi postawić tezę, że jego sposób myślenia jest niezwykle ścisły. Widać to w tej serii: wszystko opisane jest jasno, klarownie, bez zbędnych upiększeń i ozdobników. Bohaterowie, mimo że nie zawsze poznajemy ich myśli, mają swoją głębię, są unikalni i łatwo się do nich przywiązać. Może nie zawsze trzeba czytać książki rozbudowane do granic możliwości, z wielopoziomowymi konstrukcjami. Tutaj mamy po prostu historię, która działa. Historię, która sprawia, że zapominam o całym świecie wokół. Tak, parę razy zdarzyło mi się przegapić przystanek autobusowy, na którym powinienem wysiąść. Mam nadzieję, że czwarty tom z serii Kroczący wśród cieni ukaże się możliwie szybko.

Polecam Wam tę serię. Jest dynamiczna i angażująca. Świat przedstawiony jest dobrze zbudowany, a postaci błyskotliwe. Tajemnica dozowana jest w odpowiednim tempie, choć momentami potrafi irytować, gdy autor nie chce wszystkiego podać czytelnikowi na tacy.

#współpracarecenzencka

Dane dla III tomu:

• Autor: Jarosław Kukiełka
• Wydawnictwo: Sine Qua Non
• Seria: Kroczący wśród cieni
• Wydanie: I
• ISBN: 9788384060872
• Ilość stron: 384
• Data wydania: I tom: 10 kwietnia 2024, II tom: 30 kwietnia 2025, III tom: 26 stycznia 2026
• Dostępne wersje: papierowa / ebook / audiobook / abonamenty