„Ogród Suldrun” autorstwa Jacka Vance’a to pierwszy tom trylogii „Lyonesse”. Za książkę odpowiada Wydawnictwo Vesper.
W królestwie Lyonesse na Wyspach Pradawnych na świat przychodzi Suldrun, córka króla Casmira. Jednak nikt nie cieszy się z jej narodzin, gdyż jest dziewczynką i nie ma szans na odziedziczenie tronu. Przez lata, zostawiona praktycznie samej sobie, przyzwyczaja się do samotności i spędza dnie na odkrywaniu tajemnic rodzinnego zamku. Pewnego dnia odkrywa zapomniany przez wszystkich ogród – ten sam, który za jakiś czas stanie się jej więzieniem. Mijają lata i kiedy Suldrun osiąga wiek odpowiedni do zamążpójścia, król Casmir, chcąc poszerzyć swoje wpływy, znajduje odpowiedniego kandydata. Jednak jego córka nie zamierza zostać pionkiem w niczyjej grze i buntuje się przeciwko woli ojca. Za karę trafia do ogrodu, gdzie pewnego dnia na pobliskiej plaży odnajduje rozbitka, wraz z którym w jej życiu pojawia się nadzieja na wolność.
„Ogród Suldrun” uznawany jest za klasykę literatury fantasy. Oryginalnie wydany w 1983 roku ma w sobie wiele zalet oraz trochę elementów, które dziś nazwalibyśmy wadami. Jack Vance przenosi czytelnika do świata pełnego politycznych intryg i toczących ze sobą wojny władców, walki o władzę, w której płeć ma znaczenie, ale również takiego, w którym nie brakuje magii i istot rodem z baśni. W wykreowanej przez siebie historii autor bogato nawiązuje do czasów celtyckich i początkującego chrześcijaństwa.
Wbrew temu, czego można byłoby spodziewać się po tytule – oraz, co zaskoczyło mnie samą – Suldrun jest główną bohaterką wyłącznie przez pewien fragment powieści. Wraz z kolejnymi rozdziałami Vance skupia się na innych postaciach, choć muszę nadmienić, że już od samego początku narracja prowadzona jest z kilku perspektyw. Osobiście polubiłam tę nieco specyficzną bohaterkę – dziewczyna lubi samotność i znajduje w niej ukojenie, wyłącznie własne towarzystwo nie jest dla niej problemem. Jednocześnie woli ponieść karę i postawić na swoim niż być kartą przetargową w politycznych rozgrywkach swojego ojca. Rola, do jakiej ją sprowadzono, budziła moje współczucie.
„Ogród Suldrun” jest powieścią o osobliwym rytmie narracji. Autor często skupia się na opisach konfliktów toczących Wyspy Pradawne i ich podłożu, układach pomiędzy władcami czy też opisach samego świata przedstawionego czy wyglądzie zewnętrznym bohaterów. Ten zabieg sprawia, że książka nie ma zawrotnego tempa akcji, co dla części odbiorców może być sporym mankamentem. W trakcie lektury miałam momenty, w których historia zaczynała mi się dłużyć, szczególnie, gdy autor wymieniał kolejne, niewiele mi mówiące nazwiska i lokalizacje. Oczywiście nie zabrakło też bardziej emocjonujących momentów fabuły przyśpieszających prezentowaną historię. „Ogród Suldrun” wymaga od czytelnika skupienia. To nie jest ten typ powieści, w której kartki przewracamy ekspresowo jedna za drugą – Jack Vance daje nam do zapamiętania dużo szczegółów, imion, tytułów i nazw miejsc. Choć część z nich pozostaje mało istotna dla fabuły, to na inne warto zwrócić większą uwagę.
„Ogród Suldrun” jest także historią o samotności, zwłaszcza w odniesieniu do tytułowej bohaterki oraz o aspiracjach, często na wyrost i pełnych pychy, ale też o krążącej po świecie magii. Takiej, która nie zawsze daje się zamknąć w ryzach posłuszeństwa. Całość prowadzona jest w lekko baśniowo-onirycznym klimacie, gdzie to, co rzeczywiste miesza się z tym, co wymyka się rozsądkowi.
„Ogród Suldrun” to stworzone z rozmachem fantasy z rozbudowanym światem pełnym bohaterów nie dających się łatwo zaszufladkować. Czasami jest naiwnie, by za chwilę kolejne sceny były pełne bezsensownej brutalności. Jack Vance wykreował słodko-gorzką historię, która, mimo pewnych niedoskonałości, skusiła mnie, by sięgnąć po kolejne tomy.
Zostaw serce albo podaj dalej - to pomaga bardziej, niż myślisz.




